Tezuka bleef invloed uitoefenen en latere
belangrijke werken van hem zijn Ode to
Kirihito (きりひと讃歌 Kirihito Sanka), MW (ムウ), Ayako (奇子) en Message to Adolf (アドルフに告ぐ Adorufu ni Tsugu).
Ode to Kirihito (きりひと讃歌 - 1970-71)
Het verhaal gaat
over de jonge dokter Kirihito Osanai en zijn pogingen om een kuur te vinden
tegen een vreemde ziekte die de slachtoffers vervormd zodat ze eruit zien als
‘hond-mensen’. In zijn zoektocht wordt hij zelf besmet door het virus en hij onderneemt
een wilde odyssee rond de wereld om alsnog een oplossing te vinden. Hij stoot
echter voortdurend op onbegrip, onwetendheid, vijandigheid en angst bij de
mensen die hij ontmoet…
 |
| 'Ode to Kirihito' |
MW (ムウ - 1976-1978)
MW is een snoeiharde thriller over de bankier Michio Yuki die een dubbel
leven leidt. Naast zijn werk is hij ook nog verwikkeld in een aantal
kidnappingen, waar hij zowel het slachtoffer als de afgeperste persoon vermoordt
nadat hij het losgeld heeft opgestreken. Na zijn daden zoekt hij toevlucht bij de
katholieke priester Garai. De twee
mannen delen een verleden. Ze waren, 15 jaar geleden, de enige overlevenden na
een ramp met een gifgaslek op een militaire basis op een klein eiland dicht bij
Okinawa. Michio heeft echter het gas MW ingeademd waardoor hij later ‘crimineel
krankzinnig’ werd. De priester, gebonden aan zijn eed, besluit Michio niet aan
de politie uit te leveren. Zijn stilzwijgen wordt echter zwaar op de proef
gesteld als Michio steeds meer gruwelijke moorden pleegt en er een groeiend
plezier aan beleeft.
 |
| 'MW' |
Ayako (奇子 - 1972-73)
Centraal in het verhaal staat de aartsconservatieve familie Tenge, met aan
het hoofd de chagrijnige patriarch Sakuemon. Dagelijks ergert hij zich aan de
teloorgang van de traditionele Japanse normen en waarden, aan het Amerikaanse
gezag tijdens de bezetting na WWII en vooral aan de hervormingen die onder druk
van dit bestuur worden doorgevoerd. Sakuemon vindt alleen troost bij Ayako,
zijn oogappel, die door verschillende familieleden seksueel wordt misbruikt.
Uit angst voor onthulling besluit een familielid Ayako op te sluiten in een
kelder, waar ze het grootste deel van haar tienerjaren doorbrengt. Ze ontsnapt uit
de kelder en blijkt in geen enkel opzicht opgewassen tegen de dagelijkse
werkelijkheid…
 |
| 'Ayako' |
Message to Adolf (アドルフに告ぐ - 1983-85)
Het verhaal speelt
zich af voor de Tweede Wereldoorlog en vertelt over drie mannen met dezelfde
voornaam: Adolf. De eerste is Adolf Kamil, een Jood die in Japan woont; zijn
vriend, Adolf Kaufmann, zoon van een Duits consul en een Japanse moeder en
Adolf Hitler. Adolf Kaufmann vindt toevallig geheime documenten waarin bewijzen
staan dat Adolf Hitler Joodse roots heeft. Een ingewikkeld net van intriges
ontvouwt zich en de levens van de drie Adolfs beginnen zich te verwikkelen…
 |
| 'Message to Adolf' |
Deze werken kunnen allen ondergebracht worden
bij de moderne stripromans. De manga’s zijn volgens mij een schoolvoorbeeld van
Tezuka’s ongeëvenaarde stijl. Complexe, volwassen verhalen over familiewaarden,
verraad, politiek, oorlog, geweld, waar heikele onderwerpen als rassenhaat,
antisemitisme of incest niet worden geschuwd.
De tekenstijl is zo typisch dat je ze met de
ogen dicht kunt herkennen. Aan de ene kant de directe, bijna eenvoudige klare
lijn en de strakke, ultra realistische decors. Aan de andere de bijzonder
rijke, super gedetailleerde, aan de Japanse houtsnijkunst verwante invullingen.
Dit alles wordt gepresenteerd in een zeer
onconventionele stijl die veel meer aan film doet denken dan aan een
stripverhaal.
Overlijden
Het bericht van Osamu Tezuka’s dood verscheen
slechts vluchtig in enkele kranten buiten Japan. In eigen land werd hij echter
als een heilige berouwd. Zijn overlijden aan maagkanker op 9 februari 1989,
verraste de Japanners meer dan die van Keizer Showa een aantal weken ervoor. De
jongere generatie treurde om zijn dood en in de media verschenen talloze
biografieën over zijn leven. Zijn reputatie als een van de meest productieve en
getalenteerde naoorlogse mangaka groeide explosief. Tezuka schreef en tekende
een record van ongeveer 150.000 pagina’s voor 600 manga’s en 60 geanimeerde
werken, essays, lezingen en filmrecensies. Hij is houder van ontelbare
prestigieuze prijzen en awards en in 1994 werd het ‘Osamu Tezuka Manga Museum’
geopend in Takarazuka.
Besluit
Westerse bezoekers aan Japan vinden het vaak
moeilijk te begrijpen waarom Japanners zo verzot zijn op manga. Zeker als ze
zien dat volwassen mannen en vrouwen op de trein van en naar het werk compleet
verdiept in hun wekelijkse vervolgstrips zitten lezen. Het antwoord op deze vraag
is: Japan had Osuma Tezuka, de rest van de wereld niet…
Tezuka heeft manga echter wel populair
gemaakt in de westerse wereld, maar ondanks een trouwe schare fans en
liefhebbers blijft het toch een niche publiek. Getuige hiervan is dat onlangs
de allerlaatste manga is verschenen in een Nederlandse vertaling omdat de
afnamemarkt gewoon te klein is. Gelukkig zijn er de vele (en uitstekende)
Engelse vertalingen die ons toelaten de unieke wereld van het Japanse
beeldverhaal te blijven ontdekken
 |
| Osamu Tezuka |
